Werkt u nog mee, aan onder NAP?

Auteur zonder afbeelding icoon
Bouw en Installatie Hub
21 augustus 2026
3 min

Er komt een nieuw dorp in de gemeente Zuidplas. En ze noemen het nog een toekomstbestendig dorp ook. Ronald Rovers doet in deze aflevering van Post Fossiel Bouwen een facepalm. “Zijn ze nou helemaal gek geworden?”

Ik weet het, dagelijkse beslommeringen houden u bezig, en u verzandt in eindeloze discussies over CO2-opslag, materiaalkeuzes, interpretaties van onnodig complexe rekeninstrumenten enzovoort. Geen tijd voor echte vragen, de wereld draait door. Zeker, maar draait het leven en het bouwen ook door? Overal en altijd? Met regeringen die geen echte keuzes maken? Ok. We hebben ze zelf gekozen, maar dan nog?

Het zal dan toch ook niet waar zijn, gaan we nu echt bouwen op -6 NAP? Zijn ze nou helemaal gek geworden!? Het land zakt, de zeespiegel stijgt, maar ze laten het gebeuren. De hitte moet ze naar hun kop gestegen zijn. Het is symptomatisch voor al onze problemen. Ze worden als uitdagingen gezien, niet als echte problemen. “Kom nou zeg, die zeespiegelstijging, die landverzakking, dat laten we toch niet op ons zitten. Dat is een technische uitdaging, dat zijn we als Nederland aan onze stand verplicht.”  Iedereen wordt overmoedig.

Ik zal eerlijk zijn: ik vind het schandalig als bouwbedrijven of projectontwikkelaars nu nog meewerken aan het bouwen onder NAP-niveau. Wetende wat allemaal op ons afkomt.

Dat de regering onmachtig is, ontslaat ons niet van de plicht zelf te blijven nadenken, ons verstand te gebruiken, en onzinnige plannen af te wijzen. Toch ken ik maar één bedrijf dat niet meer bouwt onder NAP op het platteland (wel nog binnen stedelijke omgevingen onder NAP, omdat die waarschijnlijk wel beschermd gaan worden). En dat is natuurlijk veel te weinig, we moeten dat voorbeeld allemaal volgen en collectief weigeren.

Of bouwt u vrolijk verder onder het motto ‘werk is werk’? Weet dan wel: door te ontwikkelen en/of te bouwen onder NAP, brengt u bewust mensen in gevaar. Want er zijn geen garanties te geven, het water kan van drie kanten komen. Verzekeringen en hypotheekgevers gaan vroeg of laat moeilijk doen, die jagen de kosten omhoog, waterschappen gaan onder (water-)druk eisen stellen of ze geven geen garanties meer, en ga zo maar door. Bovendien zakt het land vanzelf ook al.

En we bouwen niet zomaar onder NAP, nee, we gaan bijvoorbeeld bouwen op het laagste punt dat er in ons land te vinden is, op -6 meter NAP, in de Zuidplaspolder bij Gouda. Dat wordt pompen of verzuipen. Maar wat als de elektriciteit voor langere tijd uitvalt?

Ik ben voor een verbod, een moratorium, op bouwen onder NAP, zelfs onder +1 meter NAP. Helaas gaat dat niet gebeuren, dus zou het alleen maar moeten worden toegestaan als:

    t

  1. er een rampenplan is;
  2. t

  3. volledige schadeloosstelling bij calamiteiten gegarandeerd is door bouwer/ontwikkelaar tot 50 jaar na de bouw;
  4. t

  5. een fonds gevuld wordt om als het nodig is reddingswerk te bekostigen;
  6. t

  7. garanties gegeven worden voor een ander huis indien nodig;
  8. t

  9. er een verbod is op het afwentelen van de kosten op Nederlanders die boven NAP wonen.

Maar ook dat gaat niet gebeuren. Dus rest me alleen deze oproep: Boycot allen die nog meewerken aan bouwen onder NAP, in welke vorm dan ook. Er is werk zat, maar niet meer onder NAP!

 “Bouw niet mee, aan onder NAP!”

Over de auteur van deze rubriek Post Fossiel Bouwen
Ronald Rovers is ex-professor, fysisch fundamentalist, toekomstdenker en tegenwoordig auteur, in een zoektocht naar de ultieme volhoudbare fysische balans op aarde, Zonder fossiel uiteraard. Productief Land noemt hij “ons echte kapitaal, voor voedsel energie water en materiaal. En dat vergt dat wij ‘vegetarisch’ leven, en dus ook vegetarisch bouwen. In dat licht verken ik hier de toekomst van de bouw.” Meer van dit. Je leest de bijdragen van Rovers hier. Of bekijk zijn eigen website.