Op plekken waar een warmtenet niet de meeste geschikte oplossing is, gaat de regering hybride en slimme warmtepompen vanaf 2029 stimuleren en normeren. Dat blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer. “Maar daar waar mogelijk heeft een volledig elektrische warmtepomp de voorkeur.”
Volgens de regering is het cruciaal om te investeren in energiezekerheid en betaalbare energie. Steeds meer huishoudens zijn in de afgelopen jaren al overgestapt van een cv-ketel op een (hybride) warmtepomp. Dat is positief, signaleert woonminister Boekholt-O’Sullivan, maar het gaat te langzaam.
“Het huidige tempo waarop cv-ketels worden vervangen door warmtepompen is te laag om in 2050 alle gebouwen aardgasvrij te verwarmen”, schrijft de minister, terwijl dat wel verplicht is. En dus kondigt ze maatregelen aan. “Daar waar geen warmtenet komt, zal bij vervanging van de cv-ketel de slimme warmtepomp de nieuwe standaard worden.”
Ze wijst er wel op dat deze stap alleen kan als een hybride warmtepomp “voldoende aantrekkelijk” is.
“Het moet eenvoudig, uitvoerbaar en economisch haalbaar zijn”, schrijft de minister. Met de markt gaat het kabinet drempels wegnemen. Zo moeten de kosten van aanschaf, installatie en gebruik omlaag. Een andere voorwaarde is dat er voldoende installatiecapaciteit is om warmtepompen te kunnen plaatsen en onderhouden.
Normering
Het is de bedoeling dat de normering wordt opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Het plan is om de bestaande efficiëntie-eis aan verwarmingsinstallaties aan te scherpen.
“Deze eis is techniekneutraal en wordt zo gesteld dat er met een hybride warmtepomp aan wordt voldaan. Een installatie die nog efficiënter verwarmt, zoals een volledig elektrische warmtepomp, voldoet ook aan de norm, maar enkel verwarmen met minder efficiënte verwarmingsvormen zoals een cv-ketel, infrarood panelen of een elektrische kachel niet.”
Kapitaalvernietiging
De norm gaat in 2029 in en is van toepassing als een cv-ketel wordt vervangen. “Dat gebeurt meestal bij een verhuizing, verbouwing of aan het eind van de levensduur. Dit is een duidelijk en logisch moment voor woning- en gebouweigenaren en zorgt dat er geen kapitaalvernietiging optreedt.”
Om de impact op het elektriciteitsnet en netcongestie te minimaliseren, moet een hybride warmtepomp slim zijn. Dat betekent regelbaar, bijvoorbeeld dat een warmtepomp kan worden ingesteld en aangestuurd om te verwarmen buiten de piekmomenten op het stroomnet of als de stroomprijzen laag zijn. Hierdoor worden zowel de energiekosten voor bewoners als de netbelasting verlaagd.
Appartementen en monumenten minder geschikt
Met deze stap neemt Nederland langzaam maar zeker afscheid van de cv-ketel. Overigens niet helemaal, want de minister stelt dat warmtepompen in bepaalde situaties niet gewenst zijn, zoals in appartementsgebouwen, waar niet altijd ruimte is voor warmtepompen of waar geluidsoverlast op de loer ligt. Ook monumenten zouden zich er minder voor lenen.
Het louter verplichten van hybride warmtepompen is ook niet genoeg om aan de Europese regels te voldoen om in 2050 aardgasvrij te zijn. Maar stelt de minister: “Een hybride warmtepomp geeft een gebouweigenaar tussen 2030 en 2050 voldoende tijd om bijvoorbeeld de (isolatie)schil van het gebouw aan te pakken, zodat vervolgens de overstap naar aardgasvrij gemaakt kan worden.”
Zomer van 2027
De minister wil volgend jaar voorjaar een voorstel voor de hybride-warmte-pomp-plicht op papier hebben staan. Het is de bedoeling dat dat in de zomer van 2027 in consultatie gaat. De verplichting eerder dan 2029 laten ingaan is volgens de bewindspersoon niet haalbaar.
Overigens moedigt ze gebouweigenaren aan om waar dat kan ‘all-in’ te gaan: Boekholt-O’Sullivan: “Daar waar mogelijk heeft de plaatsing van een volledig elektrische warmtepomp de voorkeur, omdat dan ook de kosten van het resterende gasverbruik en de gasaansluiting kunnen komen te vervallen. In alle gevallen is een slimme warmtepomp van belang voor het kunnen beheersen van de energierekening van huishoudens.”
