“Geef de meisjes even wat mee, omdat ze helemaal hiernaartoe zijn gekomen”, zei de directeur tegen de interim-manager toen we het gebouw wilden verlaten. We werden naar huis gestuurd met een pen en een aansteker met daarop het logo van het bedrijf.
Dit voorval is alweer een aantal jaar geleden. We waren door de interim-manager van het bedrijf in de grond-, weg- en waterbouw gevraagd om advies te geven voor een herpositionering. Hij had gezien dat de zeer traditionele cultuur in het bedrijf de groei en ontwikkeling van de organisatie in de weg stond en hij wilde samen met ons vanuit een nieuwe positionering gaan bouwen aan een meer open en minder hiërarchische cultuur.
Voordat we een voorstel deden, wilden wij kennismaken met de directie. In dat gesprek kwamen wij er al vrij snel achter dat de interim-manager geen gehoor vond bij de directie, zij vonden verandering absoluut niet nodig. Jammer, maar zo gaat het soms. We concludeerden dat er op dat moment onvoldoende basis was om samen aan de slag te gaan.
En toen kregen we dus die spulletjes mee. We waren zo verrast door hoe we werden aangesproken. En die aansteker … het voelde alsof we 30 jaar terug waren gegaan in de tijd … Wij werken nu allebei zo’n 20 jaar in de bouw- en techniekbranche en maakten in die jaren heel wat mee. Maar dit moment staat ons nog helder bij. Het zei onbedoeld zóveel.
We vertellen dit verhaal nog regelmatig. Wat daarbij opvalt: als we het vertellen aan mensen die de branche niet kennen, kijken ze ons vol ongeloof aan. Als we het vertellen aan mensen die de branche wel kennen, geven ze een knik van herkenning.
Gelukkig is er inmiddels echt veel veranderd in de branche. We zijn niet heel vaak meer de enige vrouw in de ruimte. Meisjes worden we allang niet meer genoemd. En ook het traditionele, hiërarchische leiderschap dat veel organisaties kenden, maakt op steeds meer plekken plaats voor een meer open manier van leidinggeven, met meer ruimte voor inbreng en initiatief.
Toch heeft deze ervaring een zaadje bij ons geplant. De vraag die ons werd gesteld door die interim-manager bleef hangen: over de cultuur in het bedrijf die de groei en ontwikkeling van de organisatie in de weg stond.
Het is een vraag die actueler is dan ooit. Technologie, verduurzaming, personeelstekorten, een nieuwe generatie op de vloer – de sector verandert in hoog tempo. Dat vraagt om nieuwe manieren van bouwen, organiseren en samenwerken. Veel bedrijven staan voor de uitdaging hun manieren van werken aan te passen. En dat raakt aan iets diepers dan werkprocessen alleen.
Een nieuwe manier van werken vraagt om ander gedrag. Om andere manieren van samenwerken, communicatie, leiderschap, omgangsvormen en waarden. En precies dat, dat is cultuur.
Het onderwerp liet ons niet los en na verschillende opleidingen en nog veel meer praktijkervaring besloten we dat het tijd was er een boek over te schrijven: Bouwen aan cultuur bij verandering. In het boek lees je waarom werken aan cultuur onmisbaar is bij de grote veranderingen waar de branche nu voor staat.
We combineren de theorie over cultuur en cultuurverandering met interviews uit de branche, waarin ervaringsdeskundigen vertellen hoe zij het aanpakten, wat ze daarvan leerden en wat ze een volgende keer anders zouden doen.
Die verhalen, die delen we nu ook hier. Elke maand één. Ter inspiratie, omdat we het zelf zulke mooie en leerzame verhalen vinden én omdat er zo ongelofelijk veel geweldige bedrijven zijn in de branche. Want we maakten veel mee de afgelopen twintig jaar. En van sommige van die ervaringen vielen we van onze stoel. Maar verreweg de meeste ervaringen waren fantastisch.
Dat neemt niet weg: ook bedrijven met een open cultuur en een fijne werksfeer hebben uitdagingen. Andere vragen van opdrachtgevers vragen om meer innovatief vermogen. Nieuwe generaties medewerkers vragen om ander leiderschap. Cultuur is nooit klaar.
Die pen en die aansteker liggen nog steeds ergens in een la. Maar gelukkig hebben we in al die jaren vooral heel veel andere verhalen verzameld. Verhalen van bedrijven die laten zien dat het ook anders kan. Die verhalen delen we de komende tijd graag met jullie. Om te laten zien wat er gebeurt als je niet alleen naar buiten kijkt, maar juist ook naar binnen.
Over Van binnenuit
Bij elkaar opgeteld werken Inge Sijpkens en Sascha Murk al ruim veertig in bouw en techniek. In die jaren werkten ze niet alleen bij en met heel veel bedrijven in de branche, ze interviewden er ook veel. Alleen al voor hun boeken deden ze meer dan 100 interviews. Wat zij leerden: in onze ‘harde’ branche zijn het juist ook de ‘zachte’ dingen die het verschil maken in hoe succesvol je bent als bedrijf. Zeker in een periode van grote veranderingen. Buiten winnen is binnen beginnen.
