Er zijn veel goede ideeën om de impact van de bouw op de planeet te verminderen. Alleen leiden de meesten slechts tot minder negatieve effecten, of minder snel oplopende milieu-impact. Dat komt onder andere doordat we nog steeds denken in termen van CO2.
Als we in termen van CO2 blijven hangen, blijven we hannesen met meer of minder CO2, met CO2 compensatie, of met certificaten. Alsof de atmosfeer een handelsproduct is, en meer van die onzin. Dat is allemaal achteraf en end-of-pipe-effecten adresseren, dweilen met de kraan open. En met ook nog maar één effect. Maar CO2 reduceren is hetzelfde als een patiënt met koorts een natte handdoek op zijn voorhoofd leggen: je meet de temperatuur, probeert te koelen, maar de infectie pak je er niet mee aan. CO2-reductie is symptoombestrijding.
Zoiets als Paris Proof gaat daarom niet werken. Het is zeker leuk en een goede poging. Maar het is gewoon een geitenpaadje en bij lange na niet voldoende. Planetary Boundary Proof dan? Dat refereert aan de planetaire grenzen. Het is goed om die te kennen, maar ook dat zijn gevolgen. Je moet ze zeker in de gaten houden, maar verhef ze niet tot doel.
De oorzaak is bekend, dat is de ongelimiteerde energie- en materiaalinzet. En daar doen we vooralsnog weinig aan. Sterker nog, we verplichten het, kijk bijvoorbeeld naar de aansluitplicht voor elektriciteit. Die ongebreidelde energie- en materiaalgebruik komt voort uit fossiel energiegebruik.
Ergo: we moeten niet langer slepen met natte handdoeken, nat van het dweilen met die kraan open. Maar de oorzaak zoeken, de infectie, en die kraan dichtdraaien: echt positief begint bij geen fossiel meer inzetten. Nada.
Niet voor niets heeft de EU afgelopen weken een wet in werking gezet die alleen nog serieuze milieuclaims toelaat, geen greenwashing meer. (“empowering consumers for the green transition through better protection against unfair practices and better information”)
Dus, Ik stel voor dat we het gelijk goed doen en ‘Earth Proof’ gaan nastreven, Aarde bestendig. Dit is namelijk niet zomaar een planeet, maar een bijzondere, een die – in tegenstelling tot andere planeten – energie en grondstoffen vastlegt en concentreert op basis van zonne-energie en afgeleiden. Maar dat betekent wel dat we binnen dat jaarlijks hernieuwbare c.q. hergroeibare budget van energie en materialen moeten blijven. Echt positief dus.
We komen al een eind met biobased bouwen, bouwen met hergroeibare grondstoffen. En nu de volgende stap: wat echt positief zou zijn, zou een woning of gebouw zijn dat helemaal zonder fossiel is gebouwd en functioneert. Nul. Maar dan ook echt: met biobased producten die uitsluitend met hernieuwbare energie zijn geproduceerd, verwerkt, en vervoerd. Dan hebben we het dus over de embodied energie, ook wel de ZEEB: de zero embodied energy woning. Zero wat betreft fossiel.
Wie o wie wil dat proberen? Zou dat haalbaar zijn? Al ken ik zo’n woning van iemand op het eiland Eigg in Schotland. Dat is helemaal van hout gebouwd en de planken heeft die man eigenhandig uit stammen gezaagd – met de hand dus! – van bomen die hij lang geleden voor dat doel heeft aangeplant!
Lees hier alle bijdragen van Ronald Rovers
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.
↗
