Hoe behoud je historisch vastgoed? Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Lumado.

Steeds vaker worden monumenten of monumentale panden omgebouwd tot woningen. Daar komt nogal wat bij kijken, maar ‘in 9 van de 10 gevallen is het mogelijk’.

Dominique de Wit was jarenlang vastgoedadviseur en richtte uiteindelijk vijf jaar geleden zijn bedrijf Lumado op. ‘Historische panden zijn mijn passie. Wij verbouwen monumentale panden tot eigentijdse woonhuizen of tot een sfeervol en representatief bedrijfspand. Monumentale panden zijn bouwkundig gezien meestal van een uitstekende kwaliteit, maar als zo’n pand op de markt komt, is het niet altijd meer in goede staat. Er staan nog spullen van de vorige eigenaar in, het behang is verschoten, en het onderhoud laat te wensen over. De kunst is om daar doorheen te kijken en de potentie te zien. Soms is er een nieuwe indeling nodig, het kan ook alleen het om een moderniseringsslag gaat, en in andere gevallen starten we een restauratietraject op.’ 

Leien dak 

‘Een belangrijk onderdeel van dit werk is het regelen van vergunningen en bekijken in hoeverre er bepaalde regelgeving van toepassing is. Er is altijd overleg met de gemeente nodig. Particulieren schrikken daar vaak voor terug, en dat is jammer. Wij kunnen een project van A tot Z regelen, met inbegrip van de uitvoering. Bij het verbouwen van een monument kom je soms bijzondere of onverwachte dingen tegen. Voor het herstel van een leien dak of een roevendak is bijvoorbeeld vakkennis en ervaring nodig. Gelukkig zijn er nog genoeg bouwbedrijven die kennis hebben van speciale materialen en technieken.’

Winkelpanden 

De Wit koopt soms zelf monumentale gebouwen om ze te renoveren en vervolgens te verkopen. Anderzijds komen er mensen bij hem omdat ze een oud of bijzonder pand hebben gezien en willen weten of er potentie in ziet. De Wit: ‘Het gaat vaak om villa’s of boerderijen, maar het kan ook een bijzonder gebouw zoals een vuurtoren of een tankstation zijn. Soms geven we een gebouw een hele nieuwe bestemming. Heel actueel op dit moment is de ombouw van winkelpanden. Gemeenten willen winkels concentreren in het hart van een stad of dorp. Winkelpanden die daar net buiten liggen, worden van de hand gedaan. Het kan door de langgerekte vorm of de lichtinval nogal een puzzel zijn om daar een goede woonlocatie van te maken, maar er ontstaat altijd iets unieks. Onlangs kochten we in Roosendaal drie monumenten in dezelfde straat aan. Eén daarvan was een winkel. Na de renovatie komen er twee atelierwoningen, een appartement en een kleine commerciële ruimte in. In 9 van de 10 gevallen is het mogelijk om een monumentaal pand te verbouwen tot een woning, of meerdere woningen.’ 

Noodkerk 

Toch blijkt het soms onmogelijk om een monument te transformeren in een woonhuis. ‘Ik werd eens gevraagd om te komen kijken naar een Rijksmonumentale noodkerk,’ vertelt De Wit. ‘Er viel weinig daglicht naar binnen en er was geen buitenruimte bij. Helaas kon ik niet anders concluderen dan dat het voor bewoning ongeschikt was. Maar dat is een uitzondering, gelukkig. Het verbouwen van monumenten is een niche; binnen de bouwwereld nemen wij een hele aparte plek in. We behoeden historisch vastgoed met hoge architectonische kwaliteit voor verval en afbraak. Daar wordt de wereld een stukje mooier van en daar kan ik – en met mij heel veel andere mensen – enorm van genieten.’

Ook interessant