Groen renoveren, van abstract naar concreet Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: De Groene Jongens.

Duurzaamheid is een abstracte term en in de bouw gaat het juist om heel concrete zaken. Het is voor zowel opdrachtgevers als bouwers vaak lastig om die twee te combineren. Jonas Kolenberg van adviesbureau De Groene Jongens weet daar alles van.

Duurzaamheid is complex. Het bestaat uit allerlei verschillende aspecten, zoals energie, gezondheid, toekomstbestendigheid, slim (smart), en circulair. Verder zijn er verschillende technieken te overwegen, is het bouwfysische aspect in iedere situatie weer anders, en is de factor geld ook niet onbelangrijk.
Jonas Kolenberg en zijn collega’s van De Groene Jongens zijn voortdurend bezig om, rekening houdend met al die aspecten, het begrip duurzaamheid te vertalen naar de gebouwde omgeving. ‘Wij werken vanuit drie thema’s, dat zijn: energie, gezondheid en circulaire economie,’ legt Kolenberg uit. ‘Het thema energie is inmiddels wel ingebed in de bouw en daarin worden ook grote stappen gezet. Gezondheid en circulaire economie zijn nog redelijk onontgonnen terreinen, waarbij met name circulaire bouwoplossingen nog grotendeels vormgegeven moeten worden.’

Klimaatadaptatie en ecologie

Samen met ontwikkelaars, architecten, bouwers en installateurs gaan De Groene Jongens op zoek naar manieren om abstracte duurzaamheidsthema’s te vertalen naar technische en haalbare oplossingen. ‘Neem klimaatadaptatie’, zegt Kolenberg. ‘Opdrachtgevers vragen van architecten en aannemers om rekening te houden met de druk die er op het waternet ontstaat als gevolg van hevige regenbuien. Ecologie is ook een punt: wat doe je bijvoorbeeld met biodiversiteit in een stedelijk gebied? Over dergelijke punten moet in een vroeg stadium worden nagedacht. Dit is noodzakelijk om de verschillende wensen en eisen van de opdrachtgever in de ontwerpuitgangspunten van het project op te kunnen nemen. Wij merken dat men hier vaak te laat in het ontwerpproces pas aandacht aan besteed. Er zijn gebouwcertificaten die als richtlijn kunnen dienen, zoals BREEAM en GPR Gebouw. Maar wij proberen ook te achterhalen wat een opdrachtgever belangrijk vindt en wat de ambities zijn. Daarna komt de vraag met welke technieken en materialen dat gerealiseerd kan worden, en welke investeringen daarvoor nodig zijn.’

Energieneutraal

Kolenberg merkt dat de visie en aanpak van De Groene Jongens vernieuwend is. ‘Duurzaam bouwen is in grote mate nog een niche. Opdrachtgevers en ontwikkelaars zijn doorgaans afwachtend en maar beperkt in staat om duurzaamheid werkelijk tot een integraal onderdeel van hun bouwprojecten te maken. Maar we zien wel dat steeds meer partijen er serieus mee aan de gang gaan. Die groep ervaart duurzaam renoveren dan ook als een kans. Er zijn gelukkig al de nodige projecten die als voorbeeld kunnen dienen. Wij begeleiden op dit moment een grote gemeente bij het energieneutraal maken van zijn volledige vastgoedportefeuille. De stip op de horizon is daar 2040, maar de vraag is: wat doe je nu, en wat kan later? Bij het uitzetten van zo’n traject maak je veel afwegingen. Daarbij ga je uit van de huidige technische toepassingen en financieringsmogelijkheden, maar wie weet wat er over twintig jaar aan alternatieven zijn? Dat is best spannend.’

Van last naar kans

‘Hoe meer kennis er is, hoe harder de verduurzaming gaat’, zegt Kolenberg. ‘Het is niet eenvoudig om oplossingen te standaardiseren, maar om flink op te kunnen schalen zijn breed toe te passen concepten wel heel hard nodig. Door vraagstukken positief en op vernieuwende wijze in te steken proberen wij opdrachtgevers en bouwers te motiveren. Want als verduurzamen gezien wordt als ‘een moetje’, dan gaat het niet werken. Als duurzaamheid niet als last, maar als een kans wordt gezien, heeft een project een veel grotere kans van slagen, en een veel grotere impact. Dat is onze missie.’

Ook interessant