Bouwen met oog voor dieren Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Shutterstock.com.

In stedelijke gebieden komen veel vogelsoorten voor. Huismussen en gierzwaluwen maken nesten onder dakpannen, maar ook vleermuizen wonen graag tussen de mensen. Door in de planfase van nieuwbouw al met de aanwezigheid en de wensen van dieren rekening te houden, kan gemakkelijk aan hun ‘woonwensen’ voldaan worden.

Een gemeente die diervriendelijk gaat bouwen, is Utrecht. Ze zien allerlei voordelen zoals het feit dat veel stadsbewoners het fijn vinden om vogels te zien en te horen. Dieren dragen bij aan het welbevinden van mensen. Verder zijn dieren een belangrijk onderdeel van het ecosysteem, het zijn opruimers en schoonmakers. Als er in een wijk voldoende plekken zijn om te nestelen, dan trekt dat vogels aan. Veel vogelsoorten maken nesten in bomen en struiken, maar sommigen bouwen een nest onder een dakpan of tussen de balken van een schuur. Bij nieuwbouw kunnen op het dak nestpannen gelegd worden. Dat zijn dakpannen met ruimte om in te nestelen. Nestkasten ophangen aan gevels kan natuurlijk ook. Adviseurs van de Vogelstichting hebben met de betrokken ambtenaren van de gemeente Utrecht meegekeken.

NOM en nestkast 

Bouwbedrijf BAM Wonen brengt diervriendelijk bouwen al in de praktijk. Bij het renoveren van woningen naar Nul-Op-de-Meter (NOM) wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om nestkasten voor vogels en vleermuizen op te hangen. Iedere NOM-woning kan na de renovatie drie diersoorten huisvesten. Er komen nestkastjes voor huismussen, achter de dakgoot is plek voor gierzwaluwen en de kopgevels worden voorzien van geïntegreerde vleermuiskasten. Omdat het transformeren van serie bestaande woningen in een NOM-woning flink wat tijd in beslag neemt, verleende het ministerie van Economische Zaken ontheffing van bepaalde regels uit de Flora- en faunawet. Op die manier is er meer ruimte om samen met een ecoloog na te gaan welke dieren al in het gebied voorkomen, en hoe zij zo goed mogelijk door de bouwperiode heen geholpen kunnen worden. Het is natuurlijk belangrijk om ook gedurende de werkzaamheden oog te hebben voor de dieren en om met de planning rekening te houden met het broedseizoen, warme of koude periodes. 

Maaien en snoeien

Bij het realiseren van een diervriendelijke omgeving speelt naast het aspect bebouwing ook het onderhoud van het gebied een rol. Door de bermen iets minder vaak te maaien en door de struiken van het openbaar groen niet te rigoureus terug te snoeien. Weten wanneer er even niet gemaaid of gesnoeid moet worden om broedende vogels niet te storen, is net zo belangrijk. Ook de bewoners kunnen veel doen om hun tuin diervriendelijk te maken. Een groene tuin is niet alleen fijn voor dieren, het is ook een manier om regenwater te reguleren. Planten en bomen nemen met hun bladeren broeikasgassen op en zorgen voor schone lucht door zuurstof te produceren. Het mes snijdt dus aan meerdere kanten.

Aanbesteding winnen

Utrecht heeft diervriendelijk bouwen tot een verplichting gemaakt, en meer gemeenten zijn zich aan het oriënteren op maatregelen. In Zaanstad diende de Partij voor de Dieren een motie in voor een puntensysteem met betrekking tot diervriendelijk bouwen. In het kort houdt dat in: hoe meer diervriendelijke maatregelen een bouwbedrijf neemt, hoe hoger de score en hoe groter de kans om de aanbesteding te winnen. Voor bouwbedrijven is het dus een punt om rekening mee te houden!

Ook interessant