Speciale afbouwplaat verdubbelt productiecapaciteit prefab NOM-gevels Tekst en beeld: Fermacell BV

BAM heeft 70 sociale huurwoningen van woningcorporatie Portaal in Soest gerenoveerd tot ‘nul op de meter’ huizen (NOM). Het bouwbedrijf maakt daarbij gebruik van prefab gevels gebaseerd op fermacell plaatmateriaal, de Powerpanel H2O. Deze cementgebonden afbouwplaat heeft vrijwel geen werking, waardoor scheurvrije gevels tot 8 meter breedte zonder voegen gemaakt kunnen worden.

Hans Kerkhof, productontwikkelaar renovatieconcepten bij BAM legt uit waarom dat zo’n grote stap vooruit is: 'Deze cementgebonden afbouwplaat voldoet aan alle eigenschappen die nodig zijn om gerobotiseerd steenstrips te kunnen verlijmen. Hiervoor vond dat verlijmen handmatig plaats, wat bijzonder arbeidsintensief is. Nu kan onze leverancier de gevels veel sneller en voordeliger produceren en kant en klaar op locatie leveren. De productiecapaciteit voor NOM gevels is verdubbeld van 8 naar 16 elementen per dag.'

Elke euro telt

Die winst is belangrijk, want bij NOM-projecten telt elke euro. 'Door te bouwen met NOM Keur biedt BAM opdrachtgevers de zekerheid dat de kosten van de renovatie zichzelf grotendeels terugverdienen door het behaalde energievoordeel', vertelt Marnette Vroegop. Zij is projectmanager bij woningcorporatie Portaal, de opdrachtgever voor het renovatieproject in Soest en beheerder van zo’n 50.000 woningen in en rond Utrecht, Arnhem, Amersfoort, Nijmegen en Leiden. Vroegop: 'Wij hebben onze huurders beloofd dat hun totale woonlasten niet stijgen, terwijl hun comfort enorm toeneemt. Dat is ook het principe achter NOM Keur. Het bedrag dat de huurders vroeger aan hun energierekening kwijt waren, betalen ze nu aan Portaal; voor een deel in de vorm van een huurverhoging van 38 euro en voor een deel in de vorm van een ‘energieprestatievergoeding’ van 103 euro. Dat laatste bedrag kan zelfs nog iets lager uitvallen, afhankelijk van de hoogte van iemands energierekening in de afgelopen jaren. BAM staat de komende 40 jaar garant voor energieprestatie. Om dat waar te maken dragen zij ook zorg voor het onderhoud van de woningen en de installaties en kunnen zo zelf bewaken of de nodige energiebesparing ook echt wordt gerealiseerd.'

Kosten verlagen door industrialisatie

Om de garantie van NOM Keur waar te kunnen maken, is het voor BAM zaak om lage productie- en bouwkosten te combineren met een zo duurzaam mogelijk resultaat. Kerkhof: ‘Ons NOM-concept omvat een optelsom van maatregelen, waaronder een energiemodule met boiler, warmtepomp, warmte-terugwin-installatie en ‘smart monitoring’, isolatie van de kruipruimte, een geïsoleerd dak met zonnepanelen dat we over het bestaande dak heen aanbrengen en geïsoleerde prefab gevels met steenstrips die we tegen de bestaande gevels aan plaatsen.’

Bij de optimalisering van het concept stelde BAM en Gevelelementen Noord-Holland vast dat het handmatige aanbrengen van die steenstrips te bewerkelijk en te kostbaar is. Kerkhof: ‘Er zijn meer dan 15 man nodig om de elementen te beplakken met strips. We zijn toen gaan nadenken over manieren om ook dat deel van het proces te industrialiseren. Dat betekent dat je een ondergrond en een lijm nodig hebt die dat samen mogelijk maken, op een manier die past in het fabrieksproces van Gevelelementen Noord-Holland. Dat proces verloopt via een lopende band waarbij elke bewerking 20 minuten mag kosten. Met de Powerpanel H2O van fermacell blijkt het mogelijk om de steenstrips in die tijdspanne te verlijmen. Gevelelementen Noord-Holland kan de gevels nu in hun geheel gerobotiseerd produceren en wij gebruiken ze in diverse projecten met NOM-keur, zoals recent in Soest, maar ook in onder meer Emmen, Heerhugowaard, Helden, Landsmeer en Woerden.’

Gevel zonder scheuren

In de fabriek van Gevelelementen Noord-Holland zijn de prestaties van de gevel uitgebreid getest, vertelt Gjalt Roo, directeur bij de gevelfabrikant: ‘Ook na een half jaar in de klimaatkast, waar we de constructie op extreme temperatuurverschillen hebben kunnen testen, ontstonden er geen scheuren in de steenstrips. De Powerpanel H2O heeft vrijwel geen werking. We kunnen daardoor scheurvrije gevels tot 8 meter breedte maken zonder voegen, bestaand uit houten regelwerk, mineraal isolatiemateriaal, de fermacell platen en daarop een 4 millimeter dikke laag minerale steenstrips. En dat alles op een manier die past binnen ons productieproces.’

Doorontwikkeling

Kerkhof: ‘Belangrijke voorwaarde was en is dat de gevel licht genoeg blijft. De bestaande constructie moet tenslotte het gewicht op kunnen vangen en de vuistregel daarbij is dat de gewichtstoename van de totale woning maximaal 10% mag bedragen. Met de Powerpanel H2O blijven we ruim binnen die veilige marge. Daarnaast is onze keuze voor fermacell ingegeven door de ondersteuning die we van het bedrijf krijgen. Ton Borgers, de key accountmanager, en zijn collega’s brachten vanaf het begin van de samenwerking veel relevante kennis in over, bijvoorbeeld, geschikte lijmsoorten en de maximale voegvrije breedte van de gevels. Ook nu zijn ze nog steeds nauw betrokken bij het ontwikkelingsproces.’ Wat Borgers betreft loopt dat proces dan ook gewoon door. ‘De Powerpanel H2O voldoet aan de kwaliteiten die je van een gevelplaat mag verwachten - watervast, vorstbestendig, brandveilig, stootvast -, maar dat is niet meer dan de helft van het verhaal. Uiteindelijk gaat het om de prestaties van de totale constructie en de efficiency van het totale productieproces, en daar blijven we graag over meedenken. Om een voorbeeld te noemen: de Powerpanel H2O kan bevestigd worden door middel van schroeven, maar ook door te nieten of te nagelen. Dat laatste kan ook weer tijdwinst opleveren.’

Ook interessant