Daken in alle kleuren Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Rooftop Revolution.

Amsterdam is de thuisbasis van de organisatie Rooftop Revolution. De meeste projecten zijn dan ook daar gerealiseerd, maar ze worden steeds vaker bij projecten elders in het land gevraagd. ‘Overal zijn daken die we met alle liefde en plezier zouden vergroenen.’

Alleen al in Amsterdam heeft het potentiële dakoppervlak de afmeting van 25 Vondelparken. ‘En dan gaat het om platte daken van bestaande bebouwing’, zegt directeur Jan Henk Tigelaar van Rooftop Revolution. ‘Hellende daken en nieuwbouw hebben we niet meegerekend, dus in feite is er nog veel meer mogelijk.’

Combinaties

Daken hebben als primaire functie om het weer buiten te deur te houden, maar dat wil niet zeggen dat dat de enige taak hoeft te zijn. ‘We onderscheiden vier gebieden’, zegt Tigelaar,  ‘en vaak gaat het daarbij om combinaties. Op groene daken is ruimte voor natuur in de vorm van sedum, gras of wat hogere beplanting. Met gele daken wordt zonne- of windenergie opgewekt. Groen en geel zijn een beproefde combinatie. Blauwe daken hebben als doel om zoveel mogelijk water te bergen en/of bufferen, bijvoorbeeld door opvangcapaciteit voor regenwater te realiseren. Groen en blauw gaat ook uitstekend samen, want de begroeiing reguleert het regenwater. Ten slotte fungeert een rood dak als recreatief object doordat er een terras, een park, sportveld of zelfs een zwembad op is aangelegd. Zo’n rood dak kan tegelijk groen en geel en blauw zijn en is een mooie uitbreiding in een dichtbebouwde stad waar iedere vierkante meter groen er één is.

Dakoppervlak benutten

De focus van Rooftop Revolution ligt op groene daken, maar ze promoten nadrukkelijk ook combinaties. ‘Het is zonde om er niet het maximale uit te halen’, stelt Tigelaar. ‘Bij combinaties versterken de functies elkaar vaak. Een dak met begroeiing krijgt een veel grotere biodiversiteit als je er zonnepanelen op legt. Onder invloed van PV-panelen ontstaan bijzondere microklimaatjes die aantrekkelijk zijn voor bepaalde soorten insecten en spinnen. En wat is er mooier dan dat mensen kunnen genieten van een rustgevende groene omgeving hoog boven het stadsgewoel? Gelukkig staan bouwers en ontwikkelaars steeds vaker open voor de mogelijkheden om dakoppervlakken te benutten. Soms is dat intrinsiek, ingegeven door de wens om duurzaam en milieubewust te bouwen. Maar een groen (of groen/geel dan wel blauw/groen) dak is ook steeds vaker vereist in een bouwenvelop. Dat daagt hen uit om een mooi plan te maken, en daar kunnen wij bijvoorbeeld bij helpen. Het is ook een kwestie van ervaring. Een bouwer die eenmaal ergens een groen (en/of geel en/of groen) dak heeft gerealiseerd, zal eerder geneigd zijn om het in een volgend project te overwegen. Het belang van natuurinclusief bouwen en nature-based-solutions wordt steeds meer ingezien. Ik zie duidelijk het verschil tussen de periode waarin wij begonnen in 2016, en nu. Er is meer kennis, meer ervaring, én allerlei overheden stellen subsidies ter beschikking om vergroening te stimuleren. Op 4 september organiseren we het Rooftop Symposium bij Capital C in Amsterdam, waar we, samen met onze sponsoren Gemeente Amsterdam, Interpolis, Triflex, Van Der Tol Hoveniers en De Dakdokters, aan vastgoedpartijen uit verschillende sectoren laten zien wat er al gebeurt en wat er allemaal mogelijk is.’

Wateroverlast tegengaan

Gevraagd naar één bijzonder voorbeeld uit het omvangrijke portfolio van Rooftop Revolution, zegt Tigelaar: ‘Recentelijk is het dak van de Hogeschool van Amsterdam opgeleverd. Het is een InnovatieLab in het kader van het Europese project RESILIO. Dat project heeft als doel om in Amsterdam op korte termijn 10.000 m2 plat dak in te zetten om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, zoals wateroverlast en hittestress. Het project krijgt daarvoor subsidie vanuit het European Regional Development Fund (ERDF). Dat worden dus slimme blauw/groene daken. Het HvA-dak is daarbij ook nog eens voorzien van zonnepanelen én het is toegankelijk. Alle kleuren komen er in samen, dus voor mij is dit het ideale dak. Daken waar ik ook heel enthousiast van wordt, zijn laaggelegen daken waar veel stadsbewoners op uitkijken. Supermarktdaken zijn daar voorbeelden van. De meeste daarvan zijn niet benut, en dat is echt jammer. Er is echt nog een wereld te winnen!’

Ook interessant