Ruim baan voor houtbouw Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: De Architekten Cie.

Ergens in oktober was op televisie de Tegenlicht-documentaire ‘Houtbouwers’ te zien. Een indrukwekkende film waarin allerlei voorbeelden te zien waren van bouwen met hout. De argumenten daarvoor waren zo overtuigend, dat je je afvraagt: waarom wordt hout niet veel vaker als bouwmateriaal gebruikt?

Een van de sprekende voorbeelden uit de documentaire is het nieuwe Hotel Jakarta Amsterdam op het Java-eiland in Amsterdam. Het gebouw van elf verdiepingen bestaat uit een constructie van gelamineerde kolommen en liggers op een basis van beton. De hotelkamers werden als prefab modules op locatie afgeleverd en gemonteerd. Het massieve houtbouwsysteem is overal in het zicht, wat het hotel een warme en gezellige uitstraling geeft. 

NOM en BENG 

Energiezuinig en ecologisch bouwen is steeds vaker een vereiste. Hout is een ecologisch bouwmateriaal. Zowel tijdens de productie en de winning als tijdens of na het gebruik ervan wordt het milieu minimaal belast. Met hout wordt al duizenden jaren gebouwd. Het is goed verkrijgbaar, en het is hernieuwbaar. Alida Laarman, bedrijfsleider van Woodteq in Holten: ‘Wij hebben heel bewust gekozen voor bouwen met hout. Het is hét bouwmateriaal voor het realiseren van energiezuinige bouwconcepten, zoals NOM (nul-op-de-meter), BENG, passiefhuis of Active House. Hout is volledig biologisch afbreekbaar en past daardoor uitstekend in het concept van circulariteit. Het bewerken van hout is milieuvriendelijker en energiezuiniger dan het vervaardigen van materialen zoals beton, staal of aluminium.’

Constructie en/of afwerking 

Met CLT (Cross Laminated Timber) – in goed Nederlands kruislaaghout – kan van alles gebouwd worden. Laarman: ‘Het is sterk en kan zowel dienen voor de constructie als voor de afwerking van gebouwen. CLT bestaat uit minimaal drie lagen kruislings verlijmde lamellen van vurenhout. Dat CLT zo sterk is, komt omdat de kruislinkse verlijming onder hoge druk wordt samengeperst. De belastingcapaciteit is daardoor groter en de platen worden stabiel en stijf zodat ze nauwelijks kunnen ‘werken’, zoals onbehandeld hout. Uitzetten, krimpen of vervormen is bij CLT niet aan de orde.’ 

Snel 

Een groot voordeel van CLT is dat er snel en degelijk mee gebouwd kan worden. Een voorwaarde is wel dat het ontwerp van tevoren gedetailleerd is uitgewerkt, en dat de bewerkingen uitgevoerd zijn voordat de montage plaatsvindt. Dat kan computergestuurd gebeuren: met een CNC-machine kunnen bijvoorbeeld de uitsparingen voor doorvoeren en aansluitingen exact worden aangebracht. Vanwege de warme uitstraling kiezen opdrachtgevers er vaak voor om delen van de kruislaaghoutconstructie in het zicht te laten. ‘Maar hout zorgt ook fysiek voor warmte, omdat het vochtregulerend en isolerend werkt’, stelt Laarman. 

Galileo in Noordwijk 

Woodteq realiseerde al heel veel projecten in hout, zowel woningen als in de utiliteit. Een mooi voorbeeld is het Galileo Reference Centre op het Space Business Park in Noordwijk. Het gebouw is twee verdiepingen hoog, telt 1500 m2 en de bouwtijd was minder dan een jaar. De gebruikte materialen zijn gekozen op toekomstig hergebruik, en daarom is hout het meest gebruikte materiaal. Zowel de hoofddraagconstructie, verdiepingsvloer en dak zijn gemaakt van overgedimensioneerde samengestelde, geprefabriceerde, vurenhouten elementen. Laarman: ‘Het is een circulair, duurzaam en qua uitstraling uniek gebouw geworden. We zijn er erg trots op.’

Ook interessant