'Bouw vernieuwen is evangeliewerk'

Hout is het nieuwe goud. Houtbouw zorgt namelijk voor de kleinst mogelijke footprint. Wim-Heerke Spronk vertelt er met enthousiasme over als directeur van Renewbuilding. Een innovatieve starter die circulair bouwen als kunst heeft verheven. ‘We zijn geen bedreiging, maar een kans. Juist omdat we samenwerken met bouwbedrijven en architecten. Alleen samen kun je een ware omslag in de bouw bereiken.’ Hij deelt zijn kennis graag met bouwend en civiel Nederland.

Onlangs was hij al op BNR nieuwsradio, samen met oud-minister Jacqueline Cramer, over technische innovatie in de bouw. Ook is hij als Urban Innovator aan het woord geweest. Spronk benadrukt dat hij deze innovaties samen met enkele partners bedenkt en ontwikkelt. Onder hen operationeel directeur van Renewbuilding Frances Swets, gepokt en gemazeld in de bouwwereld. Spronk: ‘De focus in ons denken ligt op CO2-reductie in de gehele keten. Aangezien CO2 in een boom zit, verwerk je die boom tot woning. Op die manier sla je het CO2 in dat hout voor lange tijd op. Hout is niet voor niets het nieuwe goud! En de opslag van CO2 begint al bij de aanplant van bomen in productiebossen. Want vanaf dat moment gaan die bomen al CO2 uit de lucht halen. Spronk: ‘Er is nog voldoende ruimte voor productiebossen, met name in Scandinavische en Midden-Europese bossen, waar naaldhout is dat enorm snel groeit. Het CO2-gehalte neemt hierdoor wereldwijd af en met dat hout gaan we bouwen.’ 

Verleng de CO2-opslag

Spronk pleit voor een goed businessmodel: bomen planten, rooien, daarmee bouwen en in 30 jaar weer terug laten groeien. ‘Daarnaast gaan we het industrialisatieproces smart maken, waardoor we werkvoorbereiding minimaliseren en bouwkosten elimineren. Een veelgehoord argument is dat er meer gerooid dan terug geplant wordt, maar dat is niet waar. Hij legt aan de hand van een voorbeeld uit waarom dat niet waar is. ‘Werk je als woningcorporatie in een krimpgebied, dan is het aantal gezinswoningen of appartementen lastig kiezen. Zorg ervoor dat de woningen losmaakbaar zijn – zoals wij ze ontwerpen – en je ze kunt herbestemmen. Zo verleng je de levensduur van woningen in zijn functionaliteit.’ Sterker nog, je verlengt de CO2-opslag keer twee of keer drie. ‘Op dat moment plant je niet één keer bomen terug in die dertig jaar, maar twee keer of drie keer.’

Green Structures

En met ‘zoals wij ze ontwerpen’ doelt Spronk op de Green Structures, herbruikbare elementen op basis van hout. Renewbuilding ontwikkelt, produceert en monteert deze prefab circulaire casco’s, die aan elk bouwbedrijf geleverd kunnen worden. De bouw is zoekende en door kennis te delen wordt circulair bouwen bereikbaar en door opschalen betaalbaar. Met Green Structures kan elke bouwer biobased bouwen, zonder dit zelf in huis te hebben. Dé basis om een groenere bouw te creëren: samenwerken en niet alles zelf willen doen. Principes die Spronk kent vanuit medialand. ‘Inmiddels is de bouwwereld wel in beweging aan het komen, maar er moet nog meer bewustwording komen. We moeten anders naar materialen kijken.’ 

Bewustwording

Bewustwording creëer je onder meer in de schoolbanken, daarom geeft Spronk ook les. ‘Kennis delen doen we ook met onze masterclass ‘Natuurlijk Circulair Bouwen’, die we geven aan studenten Bouwkunde. Als pioniers zetten we iets in gang wat echt noodzakelijk is. De doelgroep die nu op school zit en op de traditionele manier leert bouwen, willen we inspireren met onze kennis. Daar maken we veel tijd voor vrij.’ Verder weet ik dat TNO aan het doorrekenen is hoeveel CO2-uitstoot we in Nederland kunnen besparen als we woningen voortaan grotendeels met houtproducten bouwen. Ontwikkelingen die ik toejuich.’

Wim-Heerke Spronk

Houtsysteembouw

Prefab circulaire casco’s betekent niet dat Spronk eenheidsworst in het hele land wil. Wel een eenheidsprijs voor stichtingen, zodat het ook haalbaar wordt. ‘Renewbuilding werkt binnen Greentogether samen met ervaren architecten. ‘Het gaat verder dan houtskeletbouw, wij hebben het over vormvrije houtsysteembouw. ‘We isoleren met houtwol of cellulose, zodat het met een bewezen wandopbouw, goed ontworpen wordt. De woonconcepten die we bedenken, zijn kant-en-klaar en direct af te nemen tegen eenheidsprijs door stichtingen. Dat scheelt in de exploitatie. Wil men iets anders, dat kan, dan bedenken we iets nieuws en gaat dat mee in ons assortiment, zodat wij dit nog kunnen uitventen richting andere corporaties. Zo kun je ook kennis delen, ook in de ontwerpsfeer, en een win-winsituatie creëren.’  

Groeifonds Circulair Bouwen

Spronk wil een landelijk Groeifonds Circulair Bouwen oprichten om dit hele verhaal te versnellen, vooral gericht op corporaties. ‘Bouwen met natuurlijke materialen is nog altijd iets duurder’, aldus Spronk. ‘Dit mag echter geen drempel zijn om gezond te gaan bouwen. Met een Groeifonds kunnen we het surplus ten opzichte van traditionele bouwkosten met elkaar opvangen: de onrendabele top afdekken. We moeten het durven met elkaar, het kan! Het begint met de vraag: wil je wel of geen eigenaar zijn van de elementen? Wil je dat niet, dan gaan de bouwkosten aanzienlijk omlaag, want dan investeert het fonds in de modules. De modules die binnen de keten geregistreerd zijn, komen na 30 jaar vrij en kunnen dan als module gebruikt worden in een ander gebouw, bijvoorbeeld een appartementengebouw of een brandweerkazerne.’

Evangeliewerk

Een fonds dat investeert in hergroeibare en herbruikbare bouwmaterialen en grondstoffen is een enorme stimulans die de exploitatie van woningen beïnvloedt, meent Spronk. Het rendement: je investeert in modules die van hout zijn vormgegeven en die een bepaalde waarde representeren. Hij is nu aan het onderzoeken welke toonaangevende partijen mee willen doen. Denk aan provincies en gemeenten. Hij noemt zichzelf een strateeg en een verbinder. ‘Het is heel vernieuwend, maar wel evangeliewerk.’ 


Ook interessant