Robots op de steiger Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Shutterstock.com.

Het tekort aan personeel in de bouw lijkt structureel. Daarom zijn er structurele oplossingen nodig. Prefab raakt steeds meer ingeburgerd, maar meer processen automatiseren en de inzet van robots kunnen ook lucht geven.

Tijdens de crisis werd er op grote schaal personeel ontslagen. Veel werknemers gingen in andere sectoren aan de slag en zijn daarmee definitief verloren voor de bouw. Bovendien was er veel minder instroom vanaf mbo’s in de afgelopen jaren, want de bouw is niet erg populair onder jongeren. Die twee factoren zorgen voor grote problemen, en dat terwijl er overal juist volop gebouwd wordt. 

Prefab

De trend om meer prefab te doen, is ingezet en de branche kan eigenlijk al niet meer zonder. Het gaat bij prefab allang niet alleen maar om gevels. Dakconstructies, schoorstenen, panelen met installatiecomponenten, kozijnen, vloeren; bijna alle elementen uit de bouw kunnen in een fabriek of werkplaats worden voorbereid om daarna op locatie alleen nog op de juiste plek ingebouwd te worden. Prefab zorgt er ook voor dat er op de bouwplaats geen gespecialiseerd personeel nodig is om de onderdelen te monteren. Verder maakt prefab het werk op locatie minder zwaar, en dat is voor de werknemers een groot pluspunt. Een wand die al behangklaar uit de fabriek komt, kan met schroeven bevestigd worden. Ten slotte betekent prefab dat de bouwtijd enorm wordt verkort. Binnen een paar dagen kan een rij woningen zijn opgebouwd. Ook dat is gunstig, want de vraag naar nieuwe woningen is heel groot. 

Robotiseren en automatiseren 

Naast prefab is de inzet van robots interessant. Er wordt al mee geëxperimenteerd en de eerste resultaten zijn goed. De eerste metselrobot kan zo’n duizend stenen per uur metselen. Er is een robot ontwikkeld die bestrating kan leggen, en een bouwbedrijf stelde onlangs een geautomatiseerde productielijn in bedrijf waar robots dak- en gevelelementen maken. Verder wordt er steeds meer gebruik gemaakt van 3D printers, en ook dat zal in de komende jaren groeien. 

Metselrobot

Aan de metselrobot is bijna 25 jaar gewerkt, en hij kan nu eindelijk ingezet gaan worden. Het is een ontwerp van het Australische bedrijf Fastbrick Robotics. De Hadrian X metselt zo’n duizend bakstenen per uur. De robot is geïntegreerd in een vrachtwagen en kan daardoor op locatie aan het werk. De robot ‘leest’ een 3D-ontwerp en voert de werkzaamheden vervolgens zelfstandig uit. Met zijn dertig meter lange arm kan de Hadrian X vanaf één punt een hele woning in elkaar zetten. Er wordt gewerkt met bakstenen die ongeveer twaalf keer zo groot zijn als traditionele bakstenen. Een speciale stof met bijzondere thermische en akoestische eigenschappen lijmt de bouwblokken aan elkaar. Op die manier kan de robot in twee dagen een heel huis metselen. 

ICT’ers in de bouw

De ontwikkelingen in de bouw richting robotiseren en automatiseren vragen om de inzet van ICT’ers in de branche. Dus ook vanuit die richting is instroom nodig. Het zou goed zijn als middelbare scholieren bij hun keuze voor een beroepsopleiding meer zouden letten op de arbeidsmarkt. Verder kunnen mentoren en coaches jongeren én de bouwbranche een dienst bewijzen door te wijzen op de baankansen. En op de uitdagingen die er liggen, want het is een sector waarin heel veel gaande is. Duurzaamheid, de energietransitie, de grote vraag naar woningen, innovaties, kortom; er is volop dynamiek!

Ook interessant