Holografie op de bouw Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Trimble.

Tijdens de grootste handelsbeurs voor de mobiele communicatie-industrie, Mobile World Congress (MWC) in Barcelona, editie 2019, was de presentatie van de HoloLens 2 van Microsoft een van de hoogtepunten. Het apparaat is enorm waardevol in de bouw en dan vooral bij monitoren en inspecteren van projecten. Een belangrijke verbetering ten opzichte van de HoloLens 1 is dat het is te gebruiken is in combinatie met het dragen van een bouwhelm (Trimble XR10) en daardoor op de bouwplaats gebruikt kan worden.

HoloLens 1 was het eerste wereldwijd beschikbare prototype van een Mixed Reality-bril, waarmee holografische informatie beschikbaar kwam. De techniek maakt gebruik van een computerbril die beelden projecteert die voor de drager een hologram vormen. Vervolgens kan er interactie plaatsvinden met het hologram door het geven van commando’s via handgebaren of spraak. De techniek stamt al van ruim voor de eeuwwisseling, maar heeft sinds de lancering van de Hololens 1 in 2016 een vlucht genomen. 

Doorontwikkeling

Als er eenmaal een prototype is, gaat de doorontwikkeling daarvan doorgaans veel sneller. Vandaar dat nu, zo’n vier jaar na de lancering van de eerste versie, de HoloLens 2 is gepresenteerd. Jos Obbink is marketingmanager bij Construsoft, een bedrijf dat zelf BIM-software ontwikkelt en levert, en ook partner is van het Amerikaanse technologiebedrijf Trimble. Trimble had in 1997 al een eerste variant van een bouwhelm die hologrammen kon weergeven en werkt nauw samen met Microsoft aan de doorontwikkeling van de HoloLens. Obbink: ‘Het is prachtige nieuwe techniek die steeds vaker in de bouw wordt toegepast. Via de Trimble Connect-applicatie konden we begin 2016 al complete bouwwerken tonen als holografische maquette of zelfs op ware grootte. We hebben ook diverse testen gedaan op de bouwplaats, waarbij de HoloLens 1 al een unieke inkijk gaf in de mogelijkheden van de techniek, al werd het ook duidelijk dat sommige zaken nog verder ontwikkeld moesten worden.’

Snel schakelen

‘De nauwkeurigheid van de nieuwe HoloLens 2 is sterk verbeterd’, vertelt Obbink, ‘maar het apparaat kan niet gemakkelijk veilig gebruikt worden op de bouwplaats. Daarom heef Trimble de XR10 ontwikkeld, een bouwhelm die compleet geïntegreerd is met de HoloLens 2. Je kunt het bril-gedeelte omhoog klikken, zodat je snel kunt schakelen tussen de digitale omgeving van het model, en de realiteit van de bouwplaats. Door de bril zie je hetgeen op kantoor in 3D is ontworpen op de daadwerkelijke locatie weergegeven. Het is dan mogelijk om in de echte wereld te controleren of het 3D-ontwerp daar klopt. Dat kan op de bouw, maar bijvoorbeeld ook in de fabriek.’

Wow-effect

Het cliché ‘een beeld zegt meer dan 1000 woorden’ gaat hier ook op. Obbink: ‘Bekijk je een model op je laptop of mobiel, dan is het beeld alsnog op een plat 2D-scherm zichtbaar. Om een ruimtelijk gevoel te ervaren heb je ‘echt’ 3D nodig, waarbij je als het ware wordt omgeven door het model als hologram waar je echt fysiek doorheen kunt lopen. De toepassing wordt op dit moment vooral gebruikt voor inzicht, afstemming en controle, naast natuurlijk de wow-beleving van een hologram van een bouwwerk. Bovendien is via Trimble Connect alle informatie van een object te raadplegen, zodat men op kantoor, fabriek en bouwplaats altijd met up-to-date informatie werkt. Er kan bijvoorbeeld ook direct gecommuniceerd worden tussen de drager van de helm en iemand met een pc op kantoor. Door beter inzicht en betere communicatie op de bouwplaats en vooral ook tussen kantoor en bouwplaats, worden er minder fouten gemaakt en kunnen faalkosten verlaagd worden.’

Visualiseren

De HoloLens 2 en XR10 zijn beschikbaar, maar in Nederland nog wat moeilijk verkrijgbaar. Construsoft is softwareleverancier en verkoopt de brillen zelf niet, maar heeft wel een Trimble XR10 om geïnteresseerden met deze nieuwe techniek te laten kennismaken. ‘Er is enorm veel belangstelling voor’, zegt Obbink. ‘Veel van onze klanten willen graag een eigen exemplaar. Ze zijn nieuwsgierig naar de toepassingen, naar de nauwkeurigheid, naar gemak en comfort etc. Visualiseren is ook een belangrijke factor in het overtuigen van opdrachtgevers. Vergeleken met de HoloLens 1 is er een flinke stap gezet in het gebruiksgemak en zijn de handgebaren veel eenvoudiger en meer natuurgetrouw. Veel bouwbedrijven zijn al bezig met Virtual en Augmented Reality en ook diegenen die de HoloLens 1 al eens hebben gedragen, zullen versteld staan van de verbeteringen.’  

Volgende tech wave

‘We zitten met z’n allen’, zo gaat Obbink verder, ‘aan het begin van de volgende zogenaamde ‘tech wave’, dat is een periode waarin een bepaalde techniek breed omarmd wordt. In de jaren ’70 deden de eerste computers hun intrede, daarna kwam internet, daarna de smartphone, en nu wordt de VR- en AR-technologie gezien als een van de belangrijkste ontwikkelingen. De aanloopperiode daarvan is zo’n beetje voorbij; in de komende jaren zal deze techniek een enorme vlucht nemen. Daarom houdt men in het onderwijs de ontwikkeling van deze technieken nauwlettend in de gaten. Er zijn verschillende opleidingen die VR en AR in het curriculum hebben opgenomen, zodat de studenten er nu alvast kennis mee maken. Gaan zij straks de praktijk in, dan hebben ze er al ervaring mee en kunnen ze er direct mee aan de slag.’

Ook interessant